07/04/2011 5:20:11 CH

 

CEMLAb – NHÌN LẠI MỘT CHẶNG ĐƯỜNG

         Kết thúc năm 2010, bằng sự nỗ lực vượt qua những khó khăn của giai đoạn đầu thành lập, Phòng Thí nghiệm môi trường của Trung tâm Quan trắc môi trường đã khẳng định được vai trò, vị thế của mình là một phòng thí nghiệm trọng tài môi trường, một đơn vị đầu mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia. Đạt được những thành tích vượt bậc này là do sự đồng sức đồng lòng, chung lưng đấu cật của cả tập thể Trung tâm Quan trắc môi trường, từ lãnh đạo đến từng cán bộ. Sự tạo điền kiện thuận lợi của lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tổng cục Môi trường và các đơn vị trực thuộc cũng đã góp phần không nhỏ cho những thành công của Phòng Thí nghiệm môi trường ngày hôm nay.


Khép lại một giai đoạn đã qua, hãy cùng chúng tôi điểm lại những thành tựu đã đạt được.

1.      Cơ sở hạ tầng 
Thực hiện Quyết định số 1286/QĐ-BTNMT ngày 27 tháng 8 năm 2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc phê duyệt dự án “ Tăng cường năng lực trang thiết bị quan trắc và phân tích môi trường cho Trung tâm Quan trắc và Thông tin môi trường”, Trung tâm Quan trắc môi trường đã xây dựng một phòng thí nghiệm hiện đại đặt tại tòa nhà 556 Nguyễn Văn Cừ- Long Biên - Hà Nội. Nhiều các thiết bị phân tích hiện đại đã được đầu tư đảm bảo thực hiện phân tích hầu hết các chỉ tiêu trong môi trường đất, nước, không khí…cụ thể như: 

Thiết bị sắc ký khí ghép nối khối phổ (GCMS) và các thiết bị phụ trợ khác: thiết bị có độ phân giải cao, cho phép phân tích các hợp chất hữu cơ.
   Thiết bị quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS): thiết bị có độ nhạy cao, ổn định, cho phép phân tích các kim loại vết trong môi trường
 
Thiết bị phân tích các chỉ tiêu hóa nước
  
Ngoài ra còn nhiều hạng mục thiết bị khác đã được đầu tư cho mục đích bảo quản, xử lý mẫu, an toàn phòng thí nghiệm …
2.      Xây dựng được đội ngũ nhân viên có trình độ và tay nghề cao
Từ chỗ ban đầu chỉ có 07 cán bộ tách ra từ Phòng Quan trắc môi trường, đến nay, Phòng Thí nghiệm môi trường có 15 cán bộ, trong đó có 4 thạc sĩ, 4 cử nhân, 7 kỹ thuật viên thuộc chuyên ngành hoá phân tích và hoá môi trường. Trong số đó, một nửa số cán bộ đã có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thử nghiệm môi trường. Ngoài ra, Phòng Thí nghiệm còn có một chuyên gia quốc tế làm việc trực tiếp tại Phòng và tư vấn tại chỗ những vấn đề liên quan đến phương hướng hoạt động, QA/QC phòng thí nghiệm.
Để có được đội ngũ cán bộ như ngày hôm nay, Phòng Thí nghiệm đã tiến hành đạo tạo nội bộ, mời các chuyên gia đến đào tạo, trao đổi kinh nghiệm, cử các cán bộ sang các nước tiên tiến để đào tạo ngắn hạn và dài hạn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Malayxia theo các chương trình của Trung tâm, của Tổng cục Môi trường.
3.      Xây dựng quy trình phân tích (SOP)
Tính đến nay, Phòng Thí nghiệm đã xây dựng được 34 quy trình phân tích cho các thông số như: tổng chất rắn lơ lửng (TSS), pH, BOD5, COD, NO­­3-, NO2-, tổng nitơ Kjeldahl, NH4+, PO43-, tổng phốt pho, Cl-, CN-, SiO22-, SO42-, phenol, TOC, dầu mỡ, As, Cd, Pb, Cu, Zn, Fe, Ni, Mn, Cr, thuốc bảo vệ thực vật họ cơ clo, PCB trong các đối tượng môi trường nước, đất, trầm tích, không khí.
Các quy trình được xây dựng để áp dụng tại Phòng Thí nghiệm dựa trên việc đánh giá xác định giá trị sử dụng (MDL, LOQ, LOD, độ lặp lại, độ thu hồi, độ không đảm bảo đo …) và các điều kiện phù hợp với năng lực của phòng thí nghiệm theo các phương pháp tiêu chuẩn (DIN, ISO, EPA, TCVN, ASTM, SMEWW…).
4.      Quản lý chất lượng
Thực hiện đúng theo mục tiêu chính đề ra ngay từ ban đầu thành lập phòng thí nghiệm là nâng cấp chất lượng tổng thể về tính năng của PTN và duy trì sự đánh giá liên tục chất lượng dữ liệu do PTN cung cấp, Phòng Thí nghiệm môi trường đã được Văn Phòng Công nhận chất lượng công nhận là hoạt động phù hợp với tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 và cấp chứng chỉ đạt VILAS 430. Kể từ đó, Phòng Thí nghiệm tiếp tục duy trì và cải tiến hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 với các hoạt động cụ thể:
-         Áp dụng, tuân thủ thủ tục và biểu mẫu;
-         Quản lý nguồn nhân lực;
-         Thiết bị và tính liên kết chuẩn;
-         Kiểm soát, đánh giá các quy trình phân tích;
-         Đảm bảo chất lượng kết quả thử nghiệm;
-         Hành động cải tiến, khắc phục, phòng ngừa;
-         Quản lý hồ sơ và báo cáo
5.      Thực hiện các nhiệm vụ được giao
-        Năm 2009, Phòng Thí nghiệm đã thực hiện tốt nhiệm vụ mà Tổng cục Môi trường và Trung tâm Quan trắc môi trường giao cho đó là vận hành chạy thử phòng thí nghiệm. Do vậy, các hoạt động chính bao gồm cải tạo và nâng cấp cơ sở hạ tầng; vận hành, chạy thử các thiết bị; lựa chọn và xây dựng các quy trình phân tích (SOP); xây dựng cơ cấu tổ chức và đào tạo nhân viên; xây dựng, ban hành và áp dụng thử các thủ tục quản lý và thủ tục kỹ thuật; tham gia chương trình thử nghiệm liên phòng; và tiến hành phân tích thử mẫu của một số đợt quan trắc. Cuối năm 2009, cuộc đánh giá nội bộ và đánh giá Phòng Thí nghiệm từ bên ngoài bởi đoàn chuyên gia tư vấn xây dựng phòng thí nghiệm đã cho kết quả tốt. Theo những kết luận này, từ năm 2010, Phòng Thí nghiệm hoàn toàn có đủ năng lực thực hiện phân tích các chương trình quan trắc môi trường do Trung tâm Quan trắc môi trường, Tổng cục Môi trường đảm nhận và hoàn toàn đủ điều kiện để được công nhận phòng thí nghiệm hoạt động phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 17025 sau khi hoàn thiện các thủ tục, hồ sơ theo yêu cầu của Văn phòng Công nhận chất lượng.
-        Năm 2010, Phòng Thí nghiệm môi trường chính thức đi vào hoạt động phân tích mẫu của các chương trình quan trắc. Tính đến tháng 12 năm 2010, Phòng Thí nghiệm môi trường đã thực hiện phân tích khoảng 1500 mẫu, với các chỉ tiêu: BOD5, COD, TSS, NO2-, NO3-, NH4+, PO43-, TP, CN-, HCB, Lindance, Endrine, Dieldrin, DDD, DDT, DDE, Cu, Pb, Zn, Cd, As ... trong các mẫu nước mặt; As, Cd,  Pb, Cr, Zn và PCBs, dư lượng thuốc BVTV trong các mẫu trầm tích; và TSP, SO2, NOx, NO, Pb trong bụi trong các mẫu khí.
Thực hiện chức năng đầu mối quốc gia về phân tích môi trường, Phòng Thí nghiệm đã tổ chức thành công một chương trình thử nghiệm liên phòng phân tích một số thông số kim loại nặng trong nước cho các phòng thí nghiệm thuộc mạng lưới môi trường quốc gia và địa phương và đã tổ chức một khóa hội thảo, tập huấn cho mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia về thực hiện phân tích và thực hiện QA/QC trong phòng thí nghiệm. Khóa tập huấn kéo dài trong 6 ngày với sự tham gia của 40 cán bộ thuộc 36 cơ quan của các trung tâm quan trắc thuộc mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia và địa phương từ Bắc tới Nam.Trong đó các học viên đánh giá rất cao hiệu quả của các buổi thực hành về phân tích và QA/QC cũng như những kinh nghiệm được chia sẻ từ phòng thí nghiệm.
Tổ chức khóa đào tạo phân tích và thực hiện QA/QC cho các cán bộ thuộc Trung tâm Quan trắc môi trường Đắk Lắk, theo yêu cầu. Ngoài ra, Phòng Thí nghiệm còn đón nhận nhiều sinh viên từ trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường về thực tập và làm luận văn.
6.      Những định hướng cho những năm tiếp theo
Để đáp lại sự quan tâm của Lãnh đạo các cấp thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tổng cục Môi trường, Trung tâm Quan trắc môi trường và các cán bộ, nhân viên CEM đã tạo điều kiện, hỗ trợ, giúp đỡ cho Phòng Thí nghiệm môi trường hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra, tập thể các cán bộ Phòng Thí nghiệm môi trường sẽ cố gắng xây dựng phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế; duy trì và cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng phòng thí nghiệm theo ISO 17025; thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, hỗ trợ đắc lực cho các PTN thuộc hệ thống quan trắc môi trường …. Phòng Thí nghiệm môi trường sẽ luôn phấn đấu để xứng đáng là phòng thí nghiệm trọng tài môi trường – Đó chính là những định hướng mà Phòng Thí nghiệm môi trường đã, đang và sẽ làm.

 

Từ Khóa: